Comédie tragique en quatre actes et en musique sur un livret de Luc Bondy et Marie-Louise Bischofberger d'après la pièce éponyme de Witold Gombrowicz. 
Commande de l'Opéra national de Paris.
Créatie: Opéra national de Paris, Palais Garnier, 24/1/2009

Eerste bedrijf
Prins Philippe verlooft zich met de onaantrekkelijke Yvonne, omdat hij zich in zijn waardigheid beledigd voelt door het rampzalige uiterlijk van het jonge meisje. Bovendien wil hij, als onafhankelijke geest, niet toegeven aan de natuurlijke weerzin die dit onaangename wezen hem inboezemt. Koning Ignace en Koningin Marguerite gaan akkoord met de verloving van hun zoon, uit vrees voor het schandaal waarmee Philippe dreigt als zij zouden weigeren.

Tweede bedrijf
Yvonne is verliefd geworden op de Prins. Verrast door deze liefde, voelt de Prins zich verplicht er humaan en mannelijk op te antwoorden. Hij zou haar op zijn beurt willen liefhebben.

Derde bedrijf
De aanwezigheid van Yvonne aan het koninklijk hof leidt tot vreemde complicaties. De verloving van de Prins wekt spotlust en geroddel op. Het zwijgen, de schuwheid en de passiviteit van Yvonne brengen de koninklijke familie in een moeilijke situatie. Haar natuurlijke afstotelijkheid maakt gevaarlijke gedachteassociaties los, daar ieder er een weerspiegeling in ziet van eigen of andermans onvolmaaktheden.
Een epidemie van ongezonde lachlust treft het hof. De Koning herinnert zich zijn oude zonden. De Koningin, in het geheim een verwoed dichteres, kan niet langer voor zichzelf verbergen dat haar eigen gedichten haar afschuw inboezemen: zij ontdekt dat ze op Yvonne lijken.
Er ontstaan absurde verdenkingen. De domheid en de nonsens nemen van dag tot dag toe. Iedereen voelt het, ook de Prins, maar hij weet er geen oplossing voor: hij voelt zichzelf absurd met betrekking tot Yvonne. Dus hoe zou hij zich kunnen verdedigen? Hij meent een doeltreffend middel te hebben gevonden: hij omhelst in het openbaar een dame van het hof en verlooft zich met haar, na met Yvonne te hebben gebroken. Maar een werkelijke breuk is onmogelijk: de Prins weet dat Yvonne altijd aan hem zal denken, dat zij zich op haar manier een voorstelling zal maken van het geluk van het jonge paar. Yvonne laat hem niet los. Hij besluit haar te doden.

Vierde bedrijf
De Koning, de Kamerheer, de Koningin en de Prins trachten – ieder voor zich – Yvonne te doden. Maar haar op een directe wijze doden gaat hun krachten te boven: de daad lijkt te dom, te absurd, geen enkel formeel motief rechtvaardigt hem, het is in strijd met alle conventies.
Beestachtigheid, losbandigheid, domheid en idiotie nemen nog steeds toe. Op advies van de Kamerheer besluiten zij de moord uit te voeren met inachtneming van alle uiterlijke majesteit, elegantie en superioriteit… het zal een moord zijn ‘van boven’ en niet meer ‘van beneden’. De onderneming slaagt. De koninklijke familie hervindt de vrede.

(Witold Gombrowicz, auteur van Yvonne, Prinses van Bourgondië, schreef deze korte inhoud zelf als inleiding op de publicatie van zijn stuk in het tijdschrift Skamander in 1938.)