Fr  |  Nl  |  En

MyMM




Newsletter

Voornaam
Naam
E-mailadres

Opera

Filtreren op media: 

Il Trovatore

Interview Dmitri Tcherniakov

De Munt - Interview Dmitri Tcherniakov

Is het Moskou of Parijs, Madrid of Amsterdam, Aix-en- Provence, Berlijn of München: de laatste jaren verbaast deze jonge Russische regisseur met zijn verrassende, stimulerende en onverwachte benadering van het operarepertoire. Dankzij zijn geweldig talent slaagt Dmitri Tcherniakov erin zelfs de grootste sceptici te overtuigen dat opera ook vandaag een relevante kunstvorm blijft. Hij droomt al lang van Il Trovatore. De Munt biedt hem nu de kans deze donkere kroniek over tragische liefde, jaloezie en wraak vorm te geven. Onze benauwende herinneringen of nachtmerries zijn niet te ontlopen.

U bent nog niet zo bekend bij het Belgische publiek. Kunt u ons wat meer vertellen over uw werkwijze? Waardoor laat u zich inspireren?

Als ik wist waar ik mijn inspiratie vandaan haalde, dan zou ik wellicht niet meer gebukt gaan onder alle problemen die mijn werk met zich meebrengt, en zou ik me gelukkig en sereen voelen. Dan zou ik weten waar ik op zoek moest gaan naar de juiste antwoorden. Maar die inspiratiebron bestaat niet… Of, om het anders te zeggen, ik kan nooit voorspellen waardoor ik me zal laten beïnvloeden en wanneer dat gebeurt. Ik heb natuurlijk wel mijn eigen methode ontwikkeld om een relatie op te bouwen met het werk dat ik regisseer. Ik moet absoluut alles te weten komen over het werk, er alles over lezen en opzoeken, zelfs al lijkt het op het eerste gezicht volledig naast de kwestie en absoluut niet relevant. Het is een soort ritueel offer. Ik heb op een bepaalde manier een eigen techniek die ik al jarenlang toepas bij het regisseren van een werk. Maar uiteindelijk biedt ook dat geen enkele garantie. Elke voorstelling is anders en vertrekt van een totaal ander uitgangspunt. Ik kan van tevoren niet weten waar ik op zoek moet gaan naar inspiratie. Doorgaans vind ik dat heel moeilijk en voel ik dat echt aan als een fysieke inspanning, een beetje zoals palen in de grond slaan.

Naast de regie verzorgt u ook de decors van de productie. Doet u dat altijd?

Het is inmiddels een gewoonte geworden, en ik doe het al heel lang. Ik heb me nooit voorbereid op een carrière als decorontwerper en het is ook nooit mijn beroep geweest. Ik heb regie gestudeerd, maar ik maak al jarenlang ook decors. Dat is eigenlijk helemaal toevallig begonnen, toen ik in het midden van de jaren negentig een van mijn eerste stukken regisseerde in een Russisch theaterhuis. Ik werkte er samen met een doorgewinterde decorontwerper aan een voorstelling, maar we zaten helemaal niet op dezelfde golflengte. Hij vond de productie niet belangrijk en deed zelfs geen moeite om zich te verplaatsen naar de stad waar we aan het werk waren. Ik had het daar zo moeilijk mee dat ik de directie wist te overhalen om ook het decor aan me toe te vertrouwen, zonder dat zijn naam van de affiche werd gehaald, of dat hij zijn loon moest inleveren of zijn formele deelname in gevaar kwam. Dat was uiteraard heel avontuurlijk en niet zonder risico. Nu, de decorontwerper heeft de voorstelling nooit gezien en hij heeft dan ook nooit geweten dat ik voor het uiteindelijke decor instond! Dat was mijn eerste ervaring… Ook nu nog beschouw ik me niet als decorontwerper; de decors zijn slechts een deel van mijn werk als regisseur.

U hebt al diverse opera’s van Verdi geregisseerd. Wat bracht u ertoe om vandaag voor Il Trovatore te kiezen?

Ik heb in het verleden al Macbeth, Aida en Simon Boccanegra geregisseerd. Il Trovatore wordt mijn vierde Verdi-opera, maar het is wellicht het project dat ik altijd al het liefste wilde uitvoeren. Ik droomde er altijd al van om deze muziek te regisseren, iets dat heel wat collega’s van me verrast want Il Trovatore is niet zo bijzonder populair bij regisseurs. Maar ik ken de muziek al vanaf mijn kindertijd en luisterde er onafgebroken naar op oude platen. Het was de eerste opera van Verdi die ik heb leren kennen.

Men zegt dat u altijd een nieuwe kijk biedt op de werken waarmee u aan de slag gaat. Het verhaal van Il Trovatore is vrij complex. Hoe ziet u dat?

De voorstelling die ik ga regisseren in de Munt wordt bijzonder intiem en wordt echt een ‘kamervoorstelling’. Helemaal niet zoals men zich een productie van Il Trovatore doorgaans voorstelt. Het wordt absoluut geen Trovatore met de overdaad en schreeuwerigheid die eigen is aan opera. We komen bijzonder dicht bij de personages te staan, de hoofdpersonages bedoel ik dan. We krijgen ze echt te zien, we maken kennis met hun leven, tot in de allerkleinste details, op een ietwat onverwachte manier.

Welke zijn volgens u de grote thema’s van deze opera?

Ik denk dat de belangrijkste thema’s in deze opera het verleden, de tijd en het geheugen zijn. Hoe kun je daar inzicht in krijgen? Hoe moet je dat allemaal vatten? Hoe kun je alle gebeurtenissen in het leven, waarvan we vinden dat ze ontoegankelijk zijn en elkaar tegenspreken, in eenzelfde richting laten evolueren? En hoe kun je het raadsel oplossen van alle tegenslagen waarmee we tijdens ons leven worden geconfronteerd?

De hoofdrollen in dit werk zijn vocaal bijzonder moeilijk en technisch. Hoe werkt u met de zangers?

Ik probeer zo dicht mogelijk bij hen te komen en de afstand weg te nemen. Weliswaar lukt dat niet altijd, want sommige zangers vinden dat onnatuurlijk. Ik vind het echter belangrijk om de zangers ertoe aan te zetten moedig, vastberaden en zelfs opschepperig te zijn. Ik probeer ook hun nieuwsgierigheid te wekken en ervoor te zorgen dat ze overal interesse voor hebben, zonder dat ze zich beperken tot alleen de techniek. Op die manier komt alles wat we samen doen op een bepaalde manier voort uit hun individuele ervaring. Ik zie er wel op toe dat alles persoonlijk blijft en dat het niet theatraal wordt. Ook belangrijk is dat ze zich helemaal kunnen geven.

U regisseert regelmatig opera’s in Rusland, en dan met name voor het Bolsjoi-theater, maar ook in verschillende Europese huizen. Het publiek is hier wellicht anders, de verwachtingen ook. Heeft de plaats waar u werkt een invloed op uw artistieke methode?

Eigenlijk ontstaat een voorstelling vooral uit mijn eigen intuïtie. Wat de reacties van de gemiddelde toeschouwer zouden zijn, probeer ik me niet voor te stellen. Het belangrijkste is dat ik zelf tevreden ben. Maar zelfs dat is al heel moeilijk: er is niet één voorstelling die ik heb geregisseerd waarover ik volledig en onvoorwaardelijk tevreden ben. Dat is nog nooit het geval geweest. Ik kan me slechts een paar, bijzonder zeldzame momenten van geluk en tevredenheid herinneren met betrekking tot de ene of andere scène, of scènes, waarvan het op een bepaald moment lijkt alsof ze niet door mij zijn bedacht en gerepeteerd, maar uit zichzelf zijn ontstaan, volledig natuurlijk, buiten elke wil om. Ik weet nooit waarom zulke dingen plots gebeuren, maar het is op die momenten dat ik er zeker van ben dat ik het juiste heb gedaan.

Wat bracht u ertoe voor de Munt te werken?

Het is een bijzonder mooi theater met een enthousiaste ploeg medewerkers. Dat zeg ik niet zomaar. Het klopt dat het hier aangenaam werken is en dat overkomt me niet elke dag! Een aangenaam werkklimaat vind ik belangrijk omdat ik toch een deel van mijn leven in dit theater zal doorbrengen. Het is dan ook fundamenteel dat ik die tijd kan besteden samen met mensen die ik waardeer.

Opgetekend door Marie Goffette
Naar een simultane vertaling uit het Russisch naar het Frans door Macha Zonina

article - 12.5.2012

 

Il Trovatore
Opera

 Drukken

La Monnaie ¦ De Munt