Het 18de-eeuwse rationalisme cultiveerde een merkwaardige bewondering voor het natuurlijke en het eenvoudige. In Haydns Die Jahreszeiten en Die Schöpfung uit die ‘noble simplicité’ zich in helder gestructureerde verzen en evenwichtige melodielijnen. Diezelfde Eeuw van de Verlichting kende met de Franse Revolutie een onverwacht culminatiepunt in 1789. Ludwig van Beethoven had een hoge dunk van het nog jonge revolutionaire gedachtengoed dat – althans in theorie – de frisse wind van democratie en vrijheid door Europa deed waaien. Hij uitte zijn aanvankelijke bewondering voor Napoleon Bonaparte in zijn Derde Symfonie, die hij in 1803 zelfs aan de keizer opdroeg. Dit werk is een tot dan ongeziene uitbarsting van energie, emotie en kracht. De drang naar vrijheid en het revolteren tegen dictatoriale willekeur vormt een centraal thema in het verhaal van Leonore, dat zowel door Beethoven als door Gaveaux op muziek werd gezet.